اگر ما بخوایم غذا بخوریم یا به یه نوزاد غذا بدیم حتما دستامون رو می شوریم. پوکه ها و کندو، محل نگهداری غذا و  نوزادای زنبوراست، خیلی خوبه که ما توی زمستون و زمان سبک بودن کارها، پوکه ها و جعبه ها رو ضدعفونی کنیم و با این کار از خیلی مشکلات آینده جلوگیری کنیم.

از چند عامل برای ضدعفونی میشه استفاده کرد
1 – آفتاب : خیلی خیلی مهمه. اگه کندوهامون توی یه جای آفتاب رو باشن تا حد زیادی از بیماری ها جلوگیری کردیم. نوزما و کنه آکاراپیس وودی با گذاشتن کندوها تو آفتاب تا حد زیادی کنترل میشن.
2 – گرما : برای ضدعفونی کردن جعبه ها خیلی مناسبه.
3 – مواد شیمیایی : قوی ترین و بهترینش استیک اسیده و بعد گل گوگرد. ولی استفاده ازشون دو سه تا مشکل داره. اول اینکه خریدنش در بعضی شهرها و استانها سخته، درواقع پیدا کردن فروشگاه مواد شیمیایی کار مشکلیه. دوم اینکه استفاده از اونا ممکنه سمی و خطرناک باشه. ولی کلا از هر چی استفاده می کنیم باید بدونیم که بقایای سمی داخل قاب ها نداشته باشه و برای زنبورا هم سمی نباشه.

4 – یه سری روش های دیگه مثل استفاده از اشعه ماورای بنفش و اتیلن اکسید و … هست که تو کتابا نوشته و فعلا برای خیلی از زنبوردارا عملی نیست و من هم نمی نویسم.

روش استفاده از گرما برای ضدعفونی کندوها
1 – چند تا چوب رو آتیش می زنیم.
2 – وقتی خوب گر گرفت ، آتیش رو خاموش می کنیم. تا تبدیل به یک توده ذغال سوزان و قرمز بشه.
3 – ذغال داغ و قرمز رو به اندازه سطح داخل کندو پهن می کنیم و شکلش می دیم.
4 – کندوها رو وارونه روی توده ذغال می زاریم ، درب کندو ها رو هم به همین شکل روی ذغال میزاریم.
5 – کندوها رو اونقدر روی ذغال می زاریم تا بدنه داخلیشون خیلی داغ بشه و نشه بهش دست زد. البته باید حواسمون باشه تا بدنه ها رو نسوزونیم.

نکته 1 : کندوهایی که توی اونا زنبور نبوده نیازی به ضدعفونی ندارن.
نکته 2 : این روش از استفاده از شعله افکن بهتره چون بدنه ها تا عمقشون داغ میشن و داخل کندو هم نمی سوزه.
نکته 3 : می تونیم قبل گذاشتن کندو روی ذغال، تمام مومها و بره موم ها رو بتراشیم.
نکته 4 : بعضی ها قبل از گذاشتن کندو روی ذغال، توی اونو کاملا خیس میکنن که ایرادی نداره. البته این کار باعث میشه که بدنه رو بشه بیشتر روی گرما نگه داشت.
نکته 5 : در آخر کار همه ابزارهای فلزی رو تو یه حلب یا یه ظرف می زاریم و روی ذغال داغ می زاریم.

اسید استیک یا جوهر سرکه یکی از مواد شیمیاییه که با غلظت ۹۵درصد بصورت تجاری به فروش میرسه. قیمتش هم تا دو سه هفته پیش که خریدم کیلویی ۳۰۰۰ تومن بود. البته نوع آزمایشگاهی  اون هم موجوده که به قیمته ۵۰۰۰ تومن به فروش می رسه. در خیلی از نقاط دنیا ازش برای ضد عفونی قابها استفاده میشه. کلا چون اسید استیک آزمایشگاهی تفاوت قیمت زیادی با صنعتیش نداره، بهتره از آزمایشگاهی استفاده بشه.

 مزایای استفاده از استیک اسید
1 – اسپورهای نوزما و لوک اروپایی و بیماری آمیبی رو از بین می بره.
2 – توی غلظت زیاد بید های موم خوار رو می کشه و تا حدی اونا رو کنترل می کنه. معمولا روی حالت تخم و شفیره (پیله) این بیدها اثر مطلوبی نداره. برای جلوگیری از رشد مومخوار میشه از اسید فرمیک استفاده کرد.
3 – استفاده از اون ساده است.
4 – ارزان و موثره.
5 – قارچهای روی موم رو تا حدی از بین می بره یا اینطوری بگم که جلوی رشد قارچ ها رو تا حد زیادی میگیره.

معایب استفاده از استیک اسید
1 – یه کم خطرناکه  و دست و چشم و … رو باید محافظت کنیم.
2 – توی عسل سرباز ممکنه بقایا بزاره. بعضی وقت ها از بو گرفتن عسل و کمی ترش شدن اون خبر میاد.
3 – یه چیزای دیگه بجز خود اسید لازمه (کیسه پلاستیکی بزرگ – کوچک)
4 – اسپور لوک آمریکایی رو از بین نمی بره.
5 – اسید استیک مایع برای زنبورا خیلی خطرناکه. از دوز خیلی خیلی کمش میشه توی شربت استفاده کرد، اما شما این کار رو نکنید، همون سرکه سیب یا آسسول پلاس مطمئن تره.
6 – بعد از استفاده از اسید نمیشه شانها رو مستقیما استفاده کرد.

اسید استیک رو فروشنده های مواد شیمیایی و داروخانه های دامپزشکی و لوازم دامپروری می فروشن.

طریقه استفاده از استیک اسید
1 – بره موم های اضافه رو از کنار قابها و داخل کندوها جمع می کنیم و دیگه به چرخه کارمون برنمی گردونیم.
2 – یه کیسه پلاستیکی به اندازه کندو ها میاریم. یا به اندازه ی داخل کندوها یا خارج کندوها، بستگی داره که بخوایم خود کندو هم ضدعفونی بشه یا نه، مشکل هم اینه که معلوم نیست بخار اسید با میخ های کندو و طبق چیکار می کنه!
3 – قابها رو داخل کندوها می زاریم و یه پارچه روی اونا میندازیم. (پارچه باید جاذب خوبی برای مایعات باشه و رنگ دار هم نباشه. از متقال هم استفاده نشه)
4 – بعد روی اون مقداری* اسید استیک می ریزیم.
5 – در کیسه های نایلونی رو گره می زنیم به طوری که اصلا هوا به داخلش نفوذ نداشته باشه.
6 – جعبه ها و طبق ها رو یه جا توی آفتاب می زاریم.
7 – دو هفته قبل از اینکه مصرفشون کنیم اونا رو باد می دیم تا بوی اسید بپره.

مقدار اسید اندازه های متفاوتی پیشنهاد شده
1 – در دستورالعمل وزارت کشاورزی ایالات متحده گفته شده که 120 میلی لیتر به ازای یک کندو با 10 قاب پوکه باید مصرف بشه.
2 – دکتر عبادی مقدار 100 میلی لیتر اسید رو پیشنهاد کرده اند.
3 – دکتر فرسی چند قطره رو در سایتشون توصیه کرده اند.
4 – در سازمان دامپزشکی 5 میلی لیتر رو کافی می دونن.
5 – دوست من آقای ملاپور 20 میلی لیتر استفاده می کنه.
6 – من خودم اولی رو به همه ترجیح میدم.

هر چی که هست من این روش رو به شما هم توصیه می کنم و خودم هم برای ضد عفونی پوکه هام ازش استفاده می کنم.
نکته 1 : اسید استیک نباید روی قطعات فلزی کندو ریخته بشه. (مثل میخ ها و …)
نکته 2 : بعد از یک روز یه بخش عمده از اسید بخار میشه.
نکته 3 : این اسید زیاد سمی نیست ولی مواظب باشید.
نکته 4 : هزینه کل ضدعفونی یک کندو 10 پوکه اعم از اسید ، نایلون مناسب و … 600 تومان است.
نکته 5 : میشه کلا کار رو برای 50 قاب انجام داد، اینطوری که یه کندو پایین بزاریم و پرش کنیم، همینطور روش طبق بزنیم و درآخر هم برای کل این کندو اسید استیک بریزیم ، یا از داخل قاب ها رو داخل کیسه بکنیم یا از خارج کل کندوی چند طبقه رو یا اینکه دور کندوی چند طبقه سلفون بپیچیم.

ارائه کننده : مهدی اخوان